Özgürlük

İRAN TOPLUMUNUN DERİNLİKLERİNDEKİ DEVRİMCİ MAYA

 
 
Hamid Alizadeh 
02 Ocak 2018
 
İran çapında gösteriler dün de beşinci gününde devam etti. Bu arada, güvenlik güçleri daha sert bir tutum sergilediler. Beşinci gün protesto gösterileri, giderek artan sıkı tedbirler ve kısmen hareket için maddi bir odak noktasının bulunmaması nedeniyle hafifçe azalmıştı. Bu arada, güvenlik güçleri daha sert bir tutum sergilediler. Beşinci gün protesto gösterileri, giderek artan sıkı tedbirler ve kısmen hareket için elle tutulur bir odak noktasının bulunmaması nedeniyle birazcık azalmış göründü. Ayrıca rejim internet ve haberleşme erişimini büyük oranda kesti ve bununla birlikte, özellikle de küçük şehir ve banliyölerdeki birçok gösterinin gösterilmediği açık.
 
Bu protestoların eşi benzeri İslam Cumhuriyeti tarihinde görülmemiş. Rejim daha önce hiç böyle yaygın bir hareket ve büyük protesto hareketlerinin hiç bu kadar radikal ve taviz vermeyen bir ruh hali ifade ettiğini görmedi. Son derece muhafazakar bir şehir olan Hamedan'da yüzlerce insan, "Katil Hamaney, bu hükumet geçersiz," sloganları atıyordu.
 
 
 
 
 
Bijan on Twitter
“تظاهرات #همدان خامنه اي قاتله، ولايتش باطله. 11دي96 #ايران #تظاهرات_سراسرى Hamedan: People chant: Khamenei i...
 
 
 
Başka bir yerde de ayrıca yankı bulan Erdebil'deki sloganlardan biri de, teokrasinin dini ikiyüzlülüğüne atıfta bulunan, "Hüseyin, Hüseyin, [rejimin] sloganı, [fakat] tecavüz onun hazzı," idi.
 
 
 
 
 
 
Raman Ghavami on Twitter
“#Update116- #Iran, #Ardabil half an hour ago. Chanting “ The regime forces are proud of raping”. #IranProtes...
 
 
 
Ahvaz'da protestocular, içlerinden bazılarını tutuklamaya kalkışan polise saldırdılar.
 
 
 
 
 
Potkin Azarmehr on Twitter
“Protesters in #Ahvaz surround security forces after they make an arrest #iranprotests https://t.co/auZavqdKrU”
 
 
Geçtiğimiz günlerde yıkıcı bir deprem geçiren çoğunluğu Kürt nüfusuna ev sahipliği yapan Kirmanşah geçtiğimiz birkaç günde çok şiddetli çatışmalara sahne oldu.
 
 
 
 
 
Farnaz Fassihi on Twitter
“#Kermanshah shots fired at the crowd. #IranProtests #Iran #تظاهرات_سراسری https://t.co/Y6G8AaVIyt”
 
 
 
Deprem ve harekette ezilen Kürt nüfus tarafından zorunlu olarak dışa vurulan bu öfkenin sonrasında çoğu önlenebilir olan ölümlerin temel sebebi yönetim zafiyeti ve yozlaşma idi. 
 
Tahran ve civarında protestolar devam etti ve bu da şiddetli çatışmalara neden oldu. Bu videoda Tahran'daki kalabalıklar şu sloganı atıyor: "[molla] Cumhuriyeti devirin devirin."
 
 
 
 
 
Raman Ghavami on Twitter
“#Update114- Iran, 40 minuets ago another part of #Tehran. People want to gather at revolution Square. Chanting”...
 
 
Güvenlik güçlerinin yoğun bir şekilde varlığı, büyük kalabalıkların toplanamayacağı anlamına geliyordu ve ancak protesto gösterileri gece boyunca devam etti.
 
 
 
 
 
Ammar Goli (Erdelan) on Twitter
“تصاویر جدید از اعتراضات شامگاه ۱۱ دی در #تهران #تظاهرات_سراسرى #IranProtests https://t.co/VaQ2a6GzYF”
 
 
Daha da önemlisi, protestolar Tahran çevresindeki sanayi kasabalarına ve köylere de yayılmıştı. Tahran'ın hemen dışındaki sanayi kalesi Karaj'da, binlerce insan sokağa çıktı ve polisle çatıştı.
 
 
 
 
 
Raman Ghavami on Twitter
“#Update113- #Iran, Just now in #Karaj, People are chanting " death to(down with) Khamenei, tonight is goin...
 
 
 
Abadan'dan başka bir videoda kalabalıklar, "işsizliğe ölüm," sloganı atıyorlar.
 
 
 
 
 
پناه گودنشینان on Twitter
“مردم #آبادان با شعار مرگ بر بیکاری به #جنبش_نان پیوستند. https://t.co/gxBT8w6Xyo”
 
 
 
Şiraz'da, sokaklarda güvenlik güçlerini önüne katıp kovalayan kalabalıkları gösteren bir video.
 
 
 
 
 
Human Rights In Iran on Twitter
“درگیری مردم و فرار نیروهای امنیتی-انتظامی در #شیراز #تظاهرات_سراسرى #IranProtests #IranianProtests #...
 
 
Bu arada Mescid-i Süleyman'da insanların geçici olarak şehrin kontrolünü ele geçirdiği söylentileriyle birlikte sokaklarda büyük bir protesto gerçekleşti.
 
Bilinmeyen bir yerden bir başka video, kitlelerin, "düşmanımız olma," diyerek güvenlik güçlerini kazanmaya çalışarak onlara nasıl yaklaştıklarını gösteriyor.
 
 
Reşt kentinde, protestoların birinde kadınlar çalışan yoksulların umutsuz durumlarını dile getiriyorlar; çoğu ödenmeyen günlük ücretler için savaş veriyor.
 
"Kardeşimin çocuğu orada çalışıyor, üç ay boyunca ücret almadı ve onu kapı dışarı etmişler. Çalışma Bakanlığı'na gider... her yerde böyle. Çalışma Bakanlığı! İşçilere ait! Devlet [ne olup bittiğini] nasıl bilmez. Herkesi kovuyorlar! [Devlet]in bilmemesi nasıl olabilir? [[Bir kadın bir şeyler söylüyor]] Konuşmamamızı söylüyorlar! Neden konuşmamalıyız? Eve hamile bir kızla geldi. Buna nasıl gücü yetecek? [Diyorsunuz ki] fabrikaların ücretleri ödemediğini bilmiyoruz? Bilmiyorlar mı? Ve bize konuşmamamızı söylüyorlar? Niçin konuşmamalıyız?"
 
 
 
Ayrıca  Zanjan, Tuyserkan, Arak, Saveh, Amol, Sari ve Qazvin'de protesto gösterileri yapıldı. Bunlar yüksek işsizliğin olduğu "perifer"deki bölgeler ve sıradan öğrenci olmayan gençlik çoğu şehirde hareketlerin başında görünüyor.
 
15 ile 29 yaşları arasındaki işsizlik oranı yüzde 24'ün çok üstünde ve bu sadece resmi rakam. Kentsel gençlik ve kadınlar arasında daha da yüksek. Bunların birçoğu Rouhani hükümetinden bir tür rahatlama bekliyordu. Ancak geçtiğimiz yıl yüzde 4,2'lik bir ekonomik büyümeye rağmen - uzun yıllar sonra gerçek büyümenin ilk yılı - işsizlik ve yaşam maliyetleri yükselmeye devam ediyor.
 
Twitter'da dolaşan diğer bir video İranlı yoksul bir kadın ve bir Irak savaşı şehidinin kız kardeşi ile ilgili. Bu insanlar daha önceleri rejimin destek sütunları idi. Şimdi rejim onları protestolarda bulunmak için yabancı güçlerden para almakla suçluyor. 
 
"Gerçekten çok kötü hissediyorum. Onlara sorunlarımı anlatmak için iki kez Tahran'a gittim. Yüzüme bile tükürmediler. Erkek kardeşim gitti ve kendini feda etti - [Ne için?] sadece bu adamlar hükmedebilsin ve kız kardeşi kendini satabilsin diye mi? Çocuğuna verecek [hiç bir şeyi] olmadığında bir şehidin kızkardeşi ne yapabilir? Başlarım İran'ın onurundan, [o bana hiç bir şey] vermedi ya da benim gibi olanlara. Biz Amerikalılar gibi anlaşılmaz değiliz, ana dilimde konuşuyorum! Lider![Hamaney'e atıfta bulunuyor] şu ellere bir bak! Benim ellerim mi ırgat gibi çalışıyor yoksa seninkiler mi? Çocuklar aç uyuyorlar![gerisi boş.]"
 
 
 
 
 
Roozbeh Bolhari on Twitter
“می گوید "خواهر شهید است. دادشم شهید شد تا اینا حکومت کنن و خواهرش تن فروشی کنه؟" https://t.co/kFLGt4L...
 
 
 
Bunlar milyonlarca yoksul kadının boğuşmak zorunda olduğu gerçek koşullar. Fahişelik milyonlarca kadının zorla içine sokulduğu bir şeydir ve kolay kazanılmış büyük para karşılığında fahişeliğe müsaade eden, geleneksel 'geçici evlilikler'i kullanan din adamları tarafından çoğunlukla organize edilir ve yapma yetkisi verilir. Dört yıl boyunca emekçi kitleler başlarını eğik tuttu ve din adamlarının tüm bahaneleriyle birlikte hep beraber paylarına düşene rıza gösterdiler. Rejimin baş aktörlerinin dahil olmadığı büyük skandalsız bir gün dahi geçmiyor. Kitlelere kemer sıkmayı dayatırken mollalar milyarlarca dolarlık imparatorluklar ve tiksindirici yaşam tarzları kurdular. Bu yıl hükumet fakirlerin nakit yardımlarını kaldırma ve yakıt fiyatlarını başka bir yüzde 50 oranında artırma tehdidinde bulunuyor.
 
Bu arada, dün TV'deki Ruhani'nin acil yapılan 'yatıştırıcı' ve 'bütünleştirici' sözlerinden sonra sıkı tedbirler arttı ve resmi makamlarca 20 kişinin öldürüldüğü bildirilirken tutuklananların saysı da 400'e yükseldi. Aynı zamanda paramiliter İran Devrim Muhafızları Ordusu Tahran'ın güvenliğinin polisten devralındığını duyurdu. Bu, iki gün önce Başkan Rouhani'nin insanların barış içinde protesto etmesine izin verileceğini söylediği sözlerle değil sadece, aynı zamanda beş yıl önce Tahran sokaklarından paramiliter güçleri temizleme sözüyle de ters düşüyor. Halkın bu sözde liberal 'demokratik' dostları karşı olduklarını iddia ettikleri tıpatıp aynı yöntemleri benimsiyorlar. 
 
Ne yazık ki, 'solcu' entelektüellerin ince bir katmanı da çoğu liberalin söyledi şeyleri yankılıyor: açık bir örgütlenme ve program eksikliği göz önüne alındığında, bu hareket gerici iç ya da dış güçlerin etkisi altına girebilir ya da aksi takdirde kaybedebilir. Bu hareketi desteklememeli ya da tam olarak desteklememeliyiz diye ima ediyorlar.
 
Iran Protests 2017 Image fair use
 
Bununla kastettikleri şey, aç ve umutsuz İranlılardan evlerine geri dönmelerini ve bizim 'solcu entelektüel dostlarımızın' desteğine mazhar olan bir örgütlenmeye sahip olduklarında sadece geri gelmelerini istememiz gerektiğidir. Melekleri gözyaşları kadar saf ve temiz bir kitle partisi hakkında yeteri kadar akademik sayfa yazılana değin, biri bizi hiç yoktan var edene kadar, bunu gidin fahişelik yapmayı sürdüren ve çocuğunu yatağa aç gönderen anneye söyleyin. Ancak o zaman insanlar sokaklara geri dönsünler. Bu 'arkadaşlar' ve gerçek dünya arasındaki mesafe daha büyük olamazdı.
 
Ama böyle bir diktatörlüğün altında tam teşekküllü demokratik bir kitle örgütü kurmak nasıl mümkün? Böyle bir şey, imkansız olmasa da, bayağı uzak bir ihtimal. Bu hanımefendiler ve beyefendiler bir örgütlenme inşa etmeyi hayatlarından çıkaran aynı kişiler çünkü bir devrimin geleceğine inanmıyorlar ve o halde gerçekleşmeye hazır hale geldiğinde işe yaramaz olduğuna karar veriyorlar çünkü devrimin bir örgütü yok. Her iki durumda da, hiç bir surette güvenmedikleri ve onun özü olan devrimci kitlelere karşılar.
 
Neyse ki bu insanlar İranlı kitleleri rahatsız edemiyorlar. 30 yıldır liberal "demokratlar" ve onların sosyal demokrat elbise askıları, kitlelerin her sokağa çıktıklarında "reformlar" ve "ılımlılık" konusunda vaaz vermektedirler. Ve ne elde ettiler? Kesinlikle hiçbir şey. Muhafazakar ve liberal yönetim arasında 30 yıllık gidip gelme tam olarak hiçbir şeye yol açmadı. İnsanlar hala eziliyor, işsiz ve hayatta kalmak için mücadele ediyor. Ancak İran'ın yoksulluğu ve eğitimsizliği, otuz yılda bu beyler ve bayanlar tarafından öğrenilemeyen şey üç günde anlaşılmaya başlandı: sadece cesur bir devrimci duruş herhangi bir sonuç doğurur. Rejim, bu gösterilerin radikal atmosferinde, belki de 2009'daki Yeşil Hareket'in pek çok aşamasında olduğundan çok daha fazla sarsıldı.
 
Elbette, hareketin başarılı olabilmesi için örgütlenmeye ve açık bir devrimci programa ihtiyacı var. Gerçek, hareketin tamamen ham olduğu ve devrimci bir liderlik olmaksızın potansiyel olarak onu raydan çıkaracak bir çok engelle karşılamak zorunda kalacağı anlamına geliyor. Bu, özellikle işçi sınıfının özü bu harekete henüz katılmadığı için bir tehlike olmaya devam etmektedir. Raydan çıkmadan ve anlaşmaya varmadan önce böyle örgütlenme ve program geliştirmede bu harekete herhangi bir şekilde yardımcı olmak vehatta dinç bir şekilde onu desteklemek her şeyden öte daha mantıklı olmaz mı?
 
Şahit olduğumuz şey, devrimci bir sürecin ilk aşamalarıdır. Kitlelerin bazı katmanları kendi kaderlerini kendi ellerine alıyor. Bunu yaparken gelecek olayları bekliyorlar. Ne istediklerini henüz bilmiyorlar ama tam olarak neyi istemediklerini biliyorlar, yani İslam Cumhuriyeti adında olan her şey. Onların yansıttığı, İran kapitalizminin İran halkının en temel ihtiyaçlarını karşılamadaki yetersizliğidir.
 
Mücadele süreci boyunca bu gerçek ve sınıf ayrımı daha da netleşecektir. Devrimcilerin görevi kenarda durmak ve "kaybedersek neyin yanlış gidilebileceğini" açıklamak değil, daha çok bu mücadeleyi nasıl kazanacağımızı açıklamaktır! Harekete katılmalı ve sabırla, iktidarı kendi ellerine alarak insanların mütevazı hedeflerini ve isteklerini gerçekleştirebileceklerini anlatmalıyız.
 
*www.marxist.com sitesindeki yazıdan Türkçe'ye amatörce çevrilmiştir.

 
 

 

FACEBOOK SAYFAMIZ

 

                                                           TWITTER SAYFAMIZ
                                                                                 ÖZGÜRLÜK @ozgurlukde